Kwa mujibu wa Kitengo cha tarjama cha Shirika la Habari la Hawza, kikinukuu “Mir’at al-Bahrain”, Abbas Al-Murshid, mwandishi na mtafiti wa kisiasa kutoka Bahrain, ameandika katika makala kwamba: Miaka sabini iliyopita, Bahrain ilipitia moja ya kampeni kali zaidi za ukandamizaji wa kisiasa katika historia yake ya kisasa; hali ambayo inakumbusha yale tunayoyaona leo katika mfumo wa kukamatwa na kufikishwa mahakamani wanazuoni wa dini na mafaqihi wa madhehebu, ingawa malengo, misukumo na mazingira ya kisiasa yanaweza kuwa tofauti.
Alfajiri ya siku moja katika mwezi wa Novemba mwaka [1956] Miladia (Azar [1335] Hijria Shamsia), vikosi vya polisi vya Uingereza vilielekea kwenye nyumba za viongozi wa “Kamati ya Umoja wa Kitaifa” na kuwakamata viongozi mashuhuri zaidi wa harakati ya mageuzi, ambao waliweza kuwaunganisha Wabahrain kuzunguka mradi wa kitaifa wa kukabiliana na ukoloni wa Uingereza na kuirekebisha mfumo wa utawala. Waliokamatwa walipewa tuhuma pana za kiusalama, zikiwemo kupanga njama dhidi ya mamlaka, kuchochea machafuko na kutishia usalama wa nchi, ili kuwawekea mazingira ya kuwafikisha mbele ya mahakama maalumu.
Aliongeza kuwa: Hata hivyo, nyaraka za Uingereza zinafichua jambo zaidi ya tuhuma zenyewe; mipango ya kuwapeleka uhamishoni viongozi wa Kamati hiyo na kuwapa adhabu ilikuwa ikiendelea hata kabla mahakama haijaundwa, haijachunguza ushahidi na kutoa hukumu.
Tarehe [18] Desemba [1956] ([27] Azar [1335] Hijria Shamsia), hatua rasmi za kuwahamisha waliokamatwa hadi kisiwa cha Saint Helena zilianza, na siku iliyofuata sheria ya kurahisisha uhamisho huo ikatolewa. Mahakama ilifanyika tarehe [22] na [23] Desemba [1956] ([1] na [2] Dei [1335] Hijria Shamsia), yaani kabla ya Abdulrahman Al-Bakir, Abdulaziz Al-Shamlan na Abdulali Al-Alaiwat kupelekwa uhamishoni tarehe [28] Desemba [1956] ([7] Dei [1335] Hijria Shamsia).
Al-Murshid aliendelea kusema: Mamlaka tawala ilikuwa tayari imeamua hatima ya viongozi mashuhuri zaidi wa harakati hiyo kabla ya kesi kukamilika, huku mhimili wa mahakama ukibaki na jukumu la kushughulikia tuhuma ambazo moja ya athari zake muhimu za kiadhabu ilikuwa tayari imeamuliwa kisiasa. Nyaraka hizo hazithibitishi kwamba maandishi ya hukumu yalikuwa yameandaliwa mapema, lakini zinathibitisha kuwa mipango ya uhamisho ilitangulia kutolewa hukumu hizo; jambo ambalo linatia shaka kubwa kuhusu uhuru wa mahakama dhidi ya maamuzi ya kisiasa.
Alisema: Sasa, baada ya miaka sabini, maswali yanayofanana yanajitokeza tena katika kesi za Oktoba [2026] (Mehr na Aban [1405] Hijria Shamsia), ambapo mafaqihi, wanazuoni wa dini na walimu wa vyuo vya dini wanakabiliwa na tuhuma za kiusalama, ambazo kileleni mwake kuna kauli rasmi kuhusu “Wilayat al-Faqih”. Malalamiko kuhusu mazingira ya kuwekwa kizuizini, mwenendo wa kesi mahakamani na simulizi kuhusu kupunguzwa haki za utetezi, yanaongeza umuhimu wa swali hili: Je, kesi hizi zinaendeshwa kwa kujitenga na maamuzi ya kisiasa ambayo yalitangazwa kabla yake katika mijadala ya kiusalama na vyombo vya habari, au la?
Mwandishi huyo wa Bahrain alieleza kuwa: Hata hivyo, ulinganisho wa kihistoria hupata maana ya kina zaidi tunapoirejea shakhsia ya faqihi, Sayyid Ali Kamal al-Din; mmoja wa viongozi mashuhuri zaidi wa Kamati ya Umoja wa Kitaifa na mwakilishi wa mamlaka ya kidini katika harakati hiyo. Sayyid Ali hakuwa tu mwanazuoni wa dini aliyewaunga mkono watetezi wa mageuzi, bali alitekeleza jukumu la kuunganisha shughuli za kitaifa na mamlaka ya kidini ya Najaf Ashraf.
Kwa mujibu wa nyaraka za kumbukumbu zinazohusiana na Kamati hiyo, mawasiliano na maswali ya kifiqhi yaliyohusu mamlaka ya kidini ya Sheikh Ali Kashif al-Ghita yanaonyesha kwamba Sayyid Ali alikuwa akimpelekea maswali kuhusu shughuli za harakati hiyo, na kuendeleza shughuli zake za kisiasa kwa kuzingatia majibu ya kifiqhi aliyoyapata.
Alisema: Miaka sabini iliyopita, mamlaka ya kidini, kupitia uwepo wa Sheikh Ali Kashif al-Ghita, ilishiriki katika shughuli za kitaifa za Bahrain; na mmoja wa viongozi wa harakati ya kutaka mageuzi alikuwa akimrejelea faqihi katika masuala ya umma na kutenda kwa mujibu wa maelekezo yake. Huo ni mkondo unaohusiana kihistoria na dhana ya wilaya na unaibu wa kifiqhi.
Aliongeza: Sayyid Ali Kamal al-Din hakuwa miongoni mwa viongozi watano waliohukumiwa mwezi Desemba [1956] (Dei [1335] Hijria Shamsia), lakini hilo halikumkinga dhidi ya hatua zilizolengwa dhidi ya uongozi wa Kamati hiyo. Katika ripoti za kila siku za mshauri wa Uingereza, Charles Belgrave, za tarehe [16] Januari [1957] ([26] Dei [1335] Hijria Shamsia), imeelezwa kwamba Belgrave alimwomba Sayyid Ali Kamal al-Din al-Ghuraifi aondoke Bahrain kuelekea Iraq na akae nje ya nchi kwa muda usiojulikana. Kwa namna hiyo, hatua za kuwapeleka uhamishoni wanaharakati wa kitaifa zilimhusu pia faqihi aliyekuwa mwakilishi wa mamlaka ya kidini katika harakati hiyo, bila yeye mwenyewe kuwa mhusika wa kesi hiyo maalumu.
Al-Murshid alisisitiza: Mamlaka tawala wakati huo zilikuwa zikikabiliana na wapinzani wa kisiasa waliokuwa wakitaka kurekebisha utawala, kuirekebisha mihimili ya mahakama, kupanua ushiriki wa wananchi na kukabiliana na ushawishi wa Uingereza. Lakini leo, mashtaka yameelekezwa kwa mafaqihi, walezi na walimu ambao hadhi yao ya kijamii imefungamana na mafundisho ya kidini, uongozi wa kiroho na malezi ya kimaadili; watu kama Sheikh Muhammad Sanqur, Sheikh Mahmoud Al-Ali, Sheikh Ali Al-Sadadi na wengineo.
Ikiwa viongozi wa Kamati ya Kitaifa walijikita katika kurekebisha nyanja ya kisiasa, wanazuoni hawa, katika sehemu msingi ya jukumu lao, wanabeba mradi wa kumrekebisha binadamu na jamii, pamoja na kuimarisha maadili ya heshima, utu na uwajibikaji wa kimaadili.
Aliongeza kuwa: Mkanganyiko uliopo unazidi kuwa mkubwa tunapotazama miungano ya kigeni katika vipindi vyote viwili. Katika miaka ya [1950] (miaka ya [1330] Hijria Shamsia), mamlaka tawala zilikuwa zikifanya kazi chini ya kivuli cha uungaji mkono wa Uingereza, na taasisi za kikoloni zilishiriki moja kwa moja katika mipango ya kuwapeleka uhamishoni viongozi wa harakati ya kitaifa. Lakini leo, Bahrain inafanya kazi ndani ya mfumo wa miungano tofauti ya kiusalama na kisiasa, ambayo kileleni mwake kuna mahusiano ya kuhalalisha uhusiano na Israel na kujifungamanisha na mipangilio ya kijeshi ya kikanda chini ya kivuli cha vita dhidi ya Iran.
Alisema: Huenda kinachowafananisha wanazuoni na mafaqihi wanaoshikiliwa leo ni misimamo yao ya kidini na kitaifa ya kupinga chaguo hizi. Wao wanatokana na mapokeo ya kifiqhi yanayokataa “kuhalalisha uhusiano” na Israel na kuchukulia aina zote za mahusiano nayo kuwa haramu. Wanasimamia mtazamo wa kiutawala unaoeleza umuhimu wa kuiepusha Bahrain na kushiriki katika vita dhidi ya Iran. Aidha, wanabeba mradi wa malezi na maadili unaoimarisha tunu za heshima na utu, huku wakisisitiza kuhifadhi uhuru wa jamii ya kidini na kimaadili mbele ya kile wanachokiona kuwa “miradi ya kudhoofisha utambulisho na maadili.”
Al-Murshid alisisitiza: Iwapo itathibitika kwamba misimamo hii ndiyo sifa ya pamoja ya shakhsia zote zilizokamatwa, jambo hilo linaweka mbele yetu tafsiri ya kisiasa inayofanya uchunguzi wa misukumo ya mashtaka ya kiusalama kuwa wa lazima. Kupinga kuhalalishwa mahusiano na Israel, kusimama dhidi ya kujihusisha katika vita vya kikanda, na kutetea utambulisho wa kidini na kimaadili, si uhalifu kwa yenyewe.
Kwa hiyo, swali linaibuka: Je, kauli ya mara kwa mara ya Waziri wa Mambo ya Ndani kuhusu “Wilayat al-Faqih” imejengwa juu ya vitendo maalumu vya kihalifu, au inatekeleza jukumu la kisiasa la kuhamisha tofauti juu ya misimamo hii kutoka katika eneo la kidini na kitaifa kwenda katika eneo la kiusalama?
Alisema: Miaka sabini iliyopita, mamlaka tawala zilikuwa zinakabiliana na harakati ya kitaifa iliyoweza kuwaunganisha Wabahrain dhidi ya ushawishi wa Uingereza, na miongoni mwa viongozi wake alikuwemo mtu wa dini ambaye katika shughuli zake za mageuzi alitegemea mamlaka ya kidini. Lakini leo, mamlaka inawahukumu wanazuoni na mafaqihi wenye misimamo ya kidini na kitaifa ambayo huenda ikakinzana na chaguo za kikanda za utawala, huku dhana ya “Wilayat al-Faqih” ikiwekwa wazi katika tuhuma na mazungumzo ya kiusalama.
Aliongeza: Asili ya makundi yanayolengwa imebadilika kutoka “warekebishaji wa kisiasa” hadi “warekebishaji wa kidini na kimaadili”, na miungano ya kigeni pia imebadilika kutoka ukoloni wa Uingereza hadi kuhalalisha mahusiano na Israel na mipangilio ya kisasa ya kiusalama. Pamoja na hayo, tajriba hizi mbili zinaweka mbele ya Bahrain swali la kihistoria ambalo umuhimu wake haujapungua: Mhimili wa mahakama unaweza kulinda uhuru wake kwa kiwango gani, hasa pale kesi zinapochanganyika na mvutano wa mamlaka dhidi ya vituo vya ushawishi wa kijamii, kisiasa na kidini?
Mwisho, Al-Murshid alisema: Mkanganyiko uliopo ni kwamba Sayyid Ali Kamal al-Din, ambaye mwaka [1956] ([1335] Hijria Shamsia) alikuwa mfano wa uwepo wa mamlaka ya kifiqhi katika harakati ya kitaifa, alipelekwa uhamishoni chini ya kivuli cha ushawishi wa Uingereza; ilhali leo, baada ya miaka sabini, dhana ya “Wilayat al-Faqih” imegeuzwa kuwa kichwa cha habari kinachojitokeza wazi katika mazungumzo ya kiusalama yanayoambatana na kesi za wanazuoni wa madhehebu.
Maoni yako