Kwa mujibu wa Idara ya Kimataifa ya Shirika la Habari la Hawza, Hujjatul-Islam wal-Muslimin Dkt. Muhammad Hussein Mokhtari, Balozi wa Jamhuri ya Kiislamu ya Iran nchini Vatican, siku ya Alhamisi, tarehe 8 Oktoba 2026 (16 Mehr 1405), alimwandikia barua Papa Leo XIV. Katika barua hiyo, alikosoa sera za kidhuluma na hatua zisizo za kibinadamu za Marekani, huku akionya kuhusu athari za vikwazo vilivyowekwa na Washington kwa maisha ya wananchi wa kawaida. Alisisitiza kuwa maamuzi ya kisiasa hayapaswi kuathiri haki za msingi za binadamu.
Ifuatayo ni matini kamili ya barua hiyo:
Kwa jina la Mwenyezi Mungu, Mwingi wa Rehema, Mwenye Kurehemu.
Kwa Mheshimiwa Papa Leo XIV, Kiongozi wa Wakatoliki duniani,
Salamu za heshima, pamoja na matumaini ya amani, haki na rehema kwa wanadamu wote.
Ninakuandikia barua hii nikiwa na msukumo wa dhamiri ya kibinadamu na wajibu wa kidini. Ninachokizungumzia hapa ni kuhusu binadamu ambao hawana nafasi yoyote katika kuunda maamuzi ya serikali zenye kiburi na ubeberu, lakini ndio wanaobeba mzigo mkubwa zaidi wa matokeo ya maamuzi hayo.
Ni watu wanaotaka kuishi, kupata matibabu, kusoma, kuwaona wanafamilia wao, kutekeleza wajibu wao wa kidini, kufurahia mahitaji ya msingi ya maisha ya kibinadamu na kupanga mustakabali wa watoto wao.
Wakati maamuzi yasiyo ya busara na yasiyo ya kibinadamu ya Rais wa Marekani mwenye kujiona yanaposababisha vikwazo vikubwa katika usafiri wa anga na kufanya safari za watu kuwa ngumu, suala hilo halibaki tena kuwa jambo linalohusu njia za ndege au mahusiano ya kisiasa pekee.
Linamhusu mgonjwa anayepaswa kufika katika hospitali ya nchi nyingine ili kupata matibabu; mizigo ya vifaa na mahitaji ya tiba inayosafirishwa kwa ndege ili kuokoa maisha ya binadamu nchini; mwanafunzi anayefuatilia matunda ya juhudi zake za miaka mingi katika chuo kikuu kilichoko ng'ambo ya mipaka; mama ambaye hajamwona mtoto wake kwa muda mrefu; mtoto ambaye huenda ana siku chache tu za kufika kando ya kitanda cha baba au mama yake mzee; familia inayolazimika kusafiri haraka kutokana na ugonjwa, kifo au tukio jingine baya; na muumini anayekusudia kwenda kuhiji, kufanya ziara katika maeneo matakatifu au kufika mahali patakatifu ili kutekeleza ibada zake za kidini.
Kwa watu hawa, safari ya ndege si bidhaa ya anasa. Wakati mwingine, ndiyo njia pekee ya kufikia matibabu, elimu, familia, imani, matumaini na kuokoa maisha ya binadamu.
Mheshimiwa Papa;
Katika ulimwengu uliojaa sauti za wenye nguvu, sauti ya dhamiri ni jambo la lazima. Nafasi yako si ya kiongozi wa taasisi ya kidini pekee. Sauti ya Askofu wa Roma kuhusu masuala kama vile amani, vita, umaskini, uhamiaji, familia na utu wa binadamu husikika duniani kote, na huvuka mipaka ya jamii ya Wakatoliki. Nafasi hii haina nguvu za kijeshi wala za kiuchumi, lakini ina mtaji ambao ulimwengu wa siasa unauhitaji sana.
Kwa sababu hiyo, wakati siasa inapozungumzia “maslahi,” dini inaweza kuzungumzia “ubinadamu.” Wakati wenye nguvu wanapozungumzia “gharama,” dhamiri ya kidini inaweza kuuliza: Ni nani anayelipa gharama hiyo?
Wakati takwimu zinapozungumzia maelfu ya wasafiri, dini inaweza kukumbusha kwamba nyuma ya kila namba kuna binadamu, familia na simulizi ya maisha. Wajibu huu, kabla haujawa wa kisiasa, ni wajibu unaotokana na Injili. Hivyo, sauti yako husikika hata nje ya mipaka.
Mheshimiwa Papa;
Kama unavyofahamu, ombi la kuzungumzia mateso ya wananchi wa kawaida lina mizizi yake katika Injili yenyewe. Katika Injili ya Mathayo, Kristo anaelekeza macho ya wafuasi wake kwa wenye njaa, wenye kiu, wageni, wagonjwa na wafungwa, anaposema:
“Nilikuwa mgeni, mkanikaribisha ... Nilikuwa mgonjwa, mkanitembelea.
” (Mathayo 25:35–36).
Maneno haya bado yanaishi hata baada ya karne nyingi kupita. Mgeni wa leo huenda akawa msafiri aliyekwama kati ya mipaka ya nchi mbalimbali. Mgonjwa wa leo huenda akawa binadamu ambaye safari yake ya kufikia matibabu imekuwa ngumu. Amri hii inaipeleka maadili nje ya mipaka ya maslahi binafsi na kutualika kumwona binadamu mwingine, hata pale ambapo binadamu huyo anatoka katika taifa, nchi au dini tofauti na yetu.
Katika utamaduni wetu wa Kiislamu, tunakutana pia na ukweli unaofanana na huo. Qur'ani Tukufu, inapozungumzia hadhi ya uhai wa binadamu, inasema:
وَمَنْ أَحْيَاهَا فَكَأَنَّمَا أَحْيَا النَّاسَ جَمِيعًا
“Na mwenye kuiokoa nafsi moja, ni kana kwamba amewaokoa wanadamu wote.” (Al-Maida: 32).
Hapa ndipo Qur'ani na Injili, licha ya tofauti zao za kiteolojia, zinapokumbusha dhamiri ya mwanadamu wa zama hizi ukweli mmoja unaofanana: Msimsahau binadamu aliye katika mazingira magumu na anayekabiliwa na madhara.
Mheshimiwa Papa;
Iwapo Mwislamu anaiandika barua hii kwa kiongozi wa Kanisa Katoliki, huenda jambo hilo lenyewe likabeba ujumbe maalumu. Ulimwengu wetu, badala ya kuhitaji ushindani wa dini, unahitaji zaidi ushirikiano wa dhamiri za kidini na kuziamsha nyoyo na roho za jamii ya wanadamu ili kupunguza mateso ya binadamu.
Mheshimiwa Papa;
Mambo ambayo dini huyafafanua kwa lugha ya imani na maadili pia yamejitokeza katika baadhi ya sehemu za mfumo wa kisasa wa haki za binadamu. Uhuru wa kutembea na haki ya kuondoka nchini, ulinzi wa familia, uhuru wa mawazo, dhamiri na dini, pamoja na umuhimu wa afya na huduma za matibabu, ni miongoni mwa haki za msingi zinazotambuliwa katika nyaraka muhimu za haki za binadamu. Katika hatua hii, lugha ya haki na lugha ya dini hukutana na kuungana.
Ninakuomba, Mheshimiwa Papa:
Simama upande wa binadamu. Ifikishe kwa watu sauti ya mgonjwa ambaye sauti yake haisikiki.
Simama upande wa mtoto ambaye maisha yake yamegeuzwa kuwa machungu na mustakabali wake kuharibiwa kutokana na uchu wa kupindukia na uchokozi wa jeshi la kigaidi la Marekani.
Simama upande wa mama ambaye tamanio lake pekee ni kumwona mtoto wake.
Simama upande wa mwanafunzi ambaye mtaji wake ni elimu na matumaini ya maisha ya baadaye.
Simama upande wa familia ambayo haitaki kuwa mhanga wa matamanio binafsi na uchu wa vita wa madhalimu wenye kiburi na wavamizi, bali inataka kufurahia ustawi na maisha bora kwa maana yake halisi.
Simama pia upande wa muumini ambaye ibada na ziara katika maeneo matakatifu ni sehemu ya maisha yake ya kiroho, na ambaye humwomba Mola wake aendeleze heshima, ukarimu na rehema.
Kuchukua msimamo huu ni kusimama upande wa heshima na utu wa binadamu aliopewa na Mwenyezi Mungu.
Mheshimiwa Papa;
Kwa kuheshimu uhuru, nafasi na jukumu la kiroho la Kiti cha Kiutume, ninawasilisha kwako maombi matatu yaliyo wazi, yanayohusu maadili na utu wa binadamu.
Kwanza: Kutetea hadharani uhifadhi wa njia za kibinadamu
Itake serikali ya Marekani, ambayo inatuhumiwa kuwaua watoto na kutekeleza vitendo vya kigaidi, kwa msimamo wa wazi na wa dhati, iepuke kusababisha kuporwa haki za msingi za wagonjwa na watu wanaohitajika kuwasindikiza, watoto, wazee, wanafunzi na watu wanaokabiliwa na dharura za kifamilia kupitia hatua zake zisizo za kiungwana za kuweka vikwazo vikubwa katika usafiri wa anga.
Mgonjwa hapaswi kuwekwa katika hali ya kukosa njia ya kufikia matibabu. Mtoto hapaswi kunyimwa fursa ya kumwona mzazi wake kwa mara ya mwisho kwa sababu tu ya tamaa ya madaraka ya serikali dhalimu. Vivyo hivyo, mwanafunzi hapaswi kulazimishwa kuuona mustakabali wake wa kielimu ukitolewa kafara bila sababu ya msingi na bila uwiano unaofaa, kutokana na sera za upanuzi na ubabe za serikali zenye kiburi na ubeberu.
Pili: Kutumia uwezo wa kimaadili na kidiplomasia wa Kiti cha Kiutume
Iobe serikali ya Marekani, ambayo inatuhumiwa kukwepa wajibu wake na kukiuka sheria, kufanya tathmini ya kina kuhusu athari za kibinadamu za vikwazo vyake vikubwa kabla ya kuvichukua, ili wananchi wa kawaida wasidhurike.
Hii ni kwa sababu kila uamuzi mkubwa, kabla ya kutekelezwa, unastahili kuangaliwa mara moja kupitia macho ya binadamu aliye dhaifu zaidi, ambaye ndiye anayetarajiwa kubeba matokeo yake.
Tatu: Kuwahimiza viongozi wa dini kuungana katika sauti moja
Ni ujumbe wenye nguvu kiasi gani ambao ulimwengu utaupata iwapo viongozi wa dini, bila kujali tofauti zao za kiitikadi na kisiasa, watakubaliana juu ya kanuni moja ya pamoja: Ni lazima watu wasio na hatia na mataifa yanayodhulumiwa waungwe mkono kikamilifu kwa maneno na matendo.
Mheshimiwa Papa;
Mwislamu na Mkristo hawahitaji kutatua tofauti zao zote za kiteolojia ili waweze kusimama pamoja kumtetea mgonjwa.
Hawahitaji kuwa na maoni yanayofanana katika kila suala ili waweze kuungana katika sauti moja kumtetea mtoto anayehitaji matibabu.
Tunaweza kutofautiana katika imani na wakati huohuo kuungana katika rehema. Tunaweza kutofautiana katika masuala ya kiteolojia na bado kushikamana katika kulinda utakatifu wa uhai wa binadamu.
Kila mmoja wetu anaweza kumwabudu Mwenyezi Mungu kwa mujibu wa utamaduni wake wa kidini, huku wakati huohuo tukiungana mkono kwa mkono ili kupunguza mateso ya waja wa Mwenyezi Mungu.
Huenda hii ikawa mojawapo ya sura halisi na za msingi zaidi za mazungumzo baina ya dini: si mazungumzo kuhusu Mwenyezi Mungu pekee, bali pia ushirikiano katika kuwatumikia waja wa Mwenyezi Mungu.
Mheshimiwa Papa;
Ulimwengu unahitaji lugha ya rehema, na ni nani aliye na wajibu mkubwa zaidi wa kuihifadhi lugha hii ikiwa si viongozi wa dini? Kwa heshima kubwa kwa nafasi yako ya kiroho, na kwa matumaini ya viongozi wote wa dini kuungana katika sauti moja ya kutetea utu wa binadamu, ninawasilisha kwako na kwa dhamiri ya ulimwengu ombi rahisi lakini lenye maana ya kina:
Msiwafungie anga wananchi wa kawaida.
Hii ni kwa sababu anga, kabla haijawa uwanja wa kuoneshea nguvu, ni njia inayowaunganisha wanadamu; ni njia ya mgonjwa kufikia matibabu, mwanafunzi kufikia elimu, mtoto kufikia familia yake, muumini kufikia mahali pa ibada na binadamu kumfikia binadamu mwenzake.
Kwa heshima kubwa, kwa matumaini ya amani na haki, pamoja na dua njema kwa wanachama wote wa familia ya binadamu.
Dkt. Muhammad Hussein Mokhtari
Balozi wa Jamhuri ya Kiislamu ya Iran nchini Vatican.
Maoni yako